|
Balling op de huishoudschool |
door Eline Verburg
| "A |
Kaf gaat over een onderwerp dat in de Nederlandse literatuur nog niet
vaak is beschreven: het leven op de huishoudschool, 'waar het kaf van het koren
is gescheiden'. De school staat in het streng christelijke Elburg op de Veluwe.
Een tentamen koffiezetten is er een van de onbetwiste hoogtepunten. Op deze
school zit Roos, het alter ego van Susan, en ze vindt het er verschrikkelijk.
"Ik paste niet in die cultuur", blikt Susan terug. "Voor veel
meisjes was het helemaal niet erg. Die voelden zich er thuis en wilden ook
worden voorbereid op een huwelijk en kinderen. Ik zeg niet dat ik te intelligent
was voor die school, maar ik had behoefte aan meer creativiteit, meer
uitdaging".
Susan Glimmerveen (1963) was met recht een laatbloeier. Na het vhbo en een lerarenopleiding voltooide ze ook nog een universitaire studie Nederlandse letterkunde. Ze. woont nu m het Engelse Cambridge en maakt hier onder meer radiodocumentaires en (kinder)theater. "Toch heb ik me nog heel lang dom en onzeker gevoeld", bekent ze. "Ik liet me enorm intimideren door geleerdheid. Toen ik mijn huidige - hoog opgeleide - vriend leerde kennen, had ik het gevoel dat ik me moest verantwoorden voor mijn huishoudschoolverleden. Pas nu kan ik er trots op zijn dat ik op eigen kracht heb bereikt wat ik wilde."
Het leven op de huishoudschool voelt voor Roos als een soort ballingschap. Ze hunkert naar aandacht en is tamelijk naïef en dromerig, wat af en toe tot (tragi)komische situaties leidt. Tegen haar schoolvriendinnetje, dat net haar broertje is verloren door een auto-ongeluk, maakt ze zeer impertinente opmerkingen:
"Het was natuurlijk maar een halfbroertje! zeg ik. Nou kijkt ze me een beetje dommig aan. Je bent toch van het eerste huwelijk, leg ik uit. Rita geeft weinig respons. Diep in je hart vind je het misschien wel fijn omdat je de vader van je broertje nu voor jou alleen hebt! voeg ik eraan toe.
Maar Roos weet in haar hart wel dat ze veel te ver is gegaan:
Heer verlos me alsjeblieft van mezelf. Geef me een ander karakter. Laat me een stil water worden. Ik vraag het niet alleen voor mezelf. Het is ook beter voor de mensen die met mij omgaan zodat ik die niet meer hoef lastig te vallen met een eerste huwelijk en zo. Amen.
Later raakt ze in de ban van een nieuwe klasgenote, die vooral interessant is omdat ze 'uit de Randstad' komt, rookt en over seks praat. Die obsessieve vriendschap doet sterk denken aan De Vriendschap van Connie Palmen. "Ik weet nog dat ik dat las", zegt Susan. "Toen dacht ik: Shit, nou kan ik er niet meer over schrijven."
Dromen doet Roos over haar leven op Curaçao, waarbij ze van alles fantaseert. Zo beeldt ze zich in dat haar grootvader een kind heeft verwekt bij een zwarte vrouw. Deze man, haar 'halfoom', vertelde haar verhalen over ontsnapte slaven, die zich lieten meevoeren op de passaatwind, terug naar Afrika. Des te verwarrender is het als Roos ontdekt dat de passaatwind de andere richting op waait.
De behoefte aan aandacht en erkenning wordt voor Roos steeds groter en ze begint zich steeds opstandiger te gedragen. Maar hoewel ze aan het slot van de roman een halfslachtige zelfmoordpoging doet, kun je niet ontkomen aan de indruk dat het wel goed komt met Roos, zoals het ook is goedgekomen met Susan Glimmerveen.
Uit Spits, 17 november 2000
Staan aan de linker kant van deze pagina koppelingen (links) naar andere publicaties over Susan Glimmerveen? Nee? Klik dan hier.
Schrijfster Susan Glimmerveen |