Meer dan honderd jaar geleden, op 14 augustus 1900, reed voor het eerst een elektrische tram door Amsterdam.
Het zou nog tot 1915 duren voordat de paardentram geheel uit het stadsbeeld was verdwenen.

Hendrik Glimmerveen, grootvader en naamgenoot van de beheerder van deze website, was in 1900 tramconducteur op de Amsterdamse paardentram. Tot 1900 was Hendrik Glimmerveen in dienst van de Amsterdamse Omnibus Maatschappij, AOM. In of omstreeks 1900 is de AOM overgenomen door de gemeente die de elektrische tram ging exploiteren. Hendrik Glimmerveen kwam toen in dienst van de gemeente Amsterdam.

Hendrik Glimmerveen had onder andere dienst op het korte lijntje Dam-Prins Hendrikkade. Dat was vermoedelijk de eerste tramlijn die geëlektrificeerd werd. Op de tramwagen op bovenstaande foto staat (op het origineel moeilijk te lezen en op het scherm bijna helemaal niet): Dam - Prins Hendrikkade.

Er zijn enkele foto's uit 1900 bewaard gebleven waarop Hendrik Glimmerveen bij de paardentram voorkomt. De foto's zijn kennelijk gemaakt ter gelegenheid van de vervanging van de paardentram door de elektrische tram.

Op het eerste gezicht is merkwaardig aan de foto hierboven dat de paardentram niet op de rails lijkt te staan, maar dwars op de rails. Maar daar is een simpele verklaring voor. Aan het eind van de lijn was een soort draaischijf. Daarop werd de tramwagen gereden. Daarna werd de draaischijf rondgedraaid, zodat de tram terug kon rijden. Dit was een handige oplossing in de stad waar onvoldoende ruimte was om de tramrails in de rondte aan te leggen.
Normaal zijn er niet zoveel personeelsleden op de tram. Klaarblijkelijk is de zaak zo in scène gezet ter gelegenheid van de vervanging van de paardentram door de elektrische tram. 

Op het balkon van de foto boven (helemaal links) staat Hendrik Glimmerveen.

Hiernaast nog een foto.  Op deze foto staan maar drie personeelsleden; de normale bezetting: de koetsier en twee conducteur. De conducteur met baard is Hendrik Glimmerveen.

Verder staan er nogal wat omstanders op de foto: vooral jongens. Interessant is hun kleding. Allen hebben ze een pet op het hoofd. Een tiener uit die tijd ging blijkbaar niet de deur uit zonder hoofddeksel.

Op de derde en laatste foto uit deze serie die in het familiearchief bewaard is gebleven, staan enkele personeelsleden van de tramwegmaatschappij. Deze foto is gemaakt achter het Centraal Station, met zicht op het IJ. De conducteur met baard is Hendrik Glimmerveen.

Op de achtergrond is het gebouw te zien waarin nu het scheepvaartmuseum is ondergebracht. Dat gebouw bestond een eeuw geleden al, maar drie eeuwen geleden ook: het is (in negentig dagen) gebouwd in opdracht van de Verenigde Oostindische Compagnie.

Wie de foto's gemaakt heeft, staat er niet op vermeld. Ook de datum is niet op de foto geschreven. In de overlevering van de familie is de afschaffing van de paardentram de aanleiding geweest om de foto's te maken.

De foto bovenaan zou door een beroepsfotograaf gemaakt kunnen zijn. De beide andere foto's zien er meer uit als amateurkiekjes.

Terug naar het begin van deze pagina