Signalen uit de familie Glimmerveen

Zeg nou zelf...

e-mail

Dossier van november 2003

Home

Karla, zet door met die kilometerheffing!

M

inister Karla Peijs heeft de moed opgebracht om de 'kilometerheffing' weer ter sprake te brengen: zaterdag in het Algemeen Dagblad, zondagmiddag in het televisieprogramma Buitenhof. De bewindsvrouw van Verkeer en Waterstaat stak daarmee haar nek uit: het onderwerp is lang geleden in de politieke ban gedaan. Politici reageerden dan ook als door een wesp gestoken. Ten onrechte. Mevrouw Peijs heeft groot gelijk. Helaas alleen: ze ziet haar idee pas over een jaar of zeven gerealiseerd. Het zou veel spoediger moeten. En ook meer verfijnd.

Minister Karla Peijs

Mevrouw Peijs repte zich om te onderstrepen dat haar plan fundamenteel afwijkt van dat van een voorganger, Tineke Netelenbos. Peijs wil automobilisten laten betalen voor elke gereden kilometer, maar tegelijk de bijzondere belasting bij aankoop van een auto afschaffen en ook een streep halen door de wegenbelasting.

Dit lijkt me volkomen terecht. Een auto is een gewoon gebruiksvoorwerp geworden. Er is dus weinig reden om de aankoop ervan anders te belasten dan die van andere goederen. Anders gezegd: alleen BTW is genoeg.

De huidige wegenbelasting is een soort heffing voor het recht met een auto op straat te mogen rijden (of staan). Dat is een heel grof middel; want iemand die tweeduizend kilometer per jaar rijdt, betaalt evenveel als iemand die (met hetzelfde type auto) tachtigduizend in een jaar rijdt. Het enige (belasting-)verschil zit er nu alleen in dat een veelrijder meer accijns op benzine (of diesel) betaalt.

Het is dus heel terecht dat minister Peijs de hoogte van de belasting wil laten afhangen van de gereden kilometers. En verder vooralsnog geen poespas.

Een moeilijk punt: het aantal gereden kilometers wordt afgelezen van de kilometerteller. Maar iedereen weet dat daarmee geknoeid kan worden. Dit gebeurt nu vooral om bij verkoop van een auto de schijn te wekken dat hij nog maar weinig kilometers heeft afgelegd. Straks wordt het profijtelijk om elk jaar de meter een eindje (of een eind) terug te schroeven. Minister Peijs rekent kennelijk op een uitvinding die dit onmogelijk maakt. (Misschien door de kilometerstand vast te leggen bij elke tankbeurt?)

Dan blijft nog de kwestie dat een kilometer, in het holst van de nacht gereden op een landweg in Drenthe, even duur is als een kilometer in de ochtendspits naar Amsterdam. Dat lijkt misschien wel eerlijk; maar het helpt niet om automobilisten ertoe te verleiden weg te blijven uit de spits. Daarvoor is het nodig de kilometerprijs in de spitsuren op de drukste wegen veel hoger te stellen dan die op landwegen in rustige uren.

Minister Peijs wil eerst zoveel spitsstroken en andere voorzieningen aanbrengen dat de files zijn verdwenen. Pas daarna wil ze de kilometerheffing invoeren, zei ze in Buitenhof. Een deel van haar partij, het CDA, is daar nog veel strenger in: "Eerst bewegen, dan beprijzen" is de kreet. CDA-Kamerlid Van Haersma Buma uit zich in die geest. Het klinkt ongeveer als: 'Zorg eerst dat je hele huis stofvrij is; daarna mag je een stofzuiger aanschaffen'.

Dat minister Peijs de variabele kilometerheffing pas na 2010 wil invoeren, lijkt me niet slim (hoewel wel begrijpelijk gezien het politieke verzet ertegen). Alleen door autoritten in spitsuren op spitstrajecten te belasten kan worden bereikt dat een deel van de automobilisten uitwijkt naar goedkopere uren; en alleen zo kunnen de files worden opgelost.

Zondag 2 november 2003

Terug naar het begin van deze pagina.

Kanttekening
van zondag
2 november 2003