Signalen uit de familie Glimmerveen

Zeg nou zelf...

e-mail

Dossier Oranje

Home

Wonderbaarlijke band met de Oranjes

W

onderlijk, de relatie tussen het Nederlandse volk en het Oranjehuis. De Oranjes leven doorgaans buiten het zicht van de bevolking en als we ze bezig zien is dat als regel bij onbeduidende activiteiten: skiën in Lech bijvoorbeeld of een dansje op straat op koninginnedag. Maar als een Oranje overlijdt, krijgt zij of hij meer aandacht dan welke dode ook.

Maandagmorgen kwam de krant nog met het nieuws van 48 uur geleden.
Over de kranten van zondag: klik hier.

Koningin Juliana is zaterdag overleden nadat ze jarenlang in alle stilte geleefd had in paleis Soestdijk, in de gemeente Baarn. Het is niet ongebruikelijk dat iemand na zijn of haar dood nog één keer in de volle belangstelling komt te staan na een aantal jaren waarin weinig of niets over hem of haar is vernomen. In dat opzicht is de vele aandacht voor koningin Juliana in deze dagen niet ongewoon.

Ongewoon is wel de bijzonder grote aandacht die de overledene in deze dagen krijgt. Zaterdag de hele morgen, middag en avond herdenkingsprogramma's op één televisiezender en de programmering op de andere zenders aangepast. Radioprogramma's geschrapt en vervangen door speciale programma's, gewijd aan de overledene. Zaterdagmiddag extra edities van enkele kranten. Zondag idem, met speciale programma's en gratis edities van enkele dagbladen die normaal niet op zondag verschijnen. En maandag ging het gewoon door: ochtendbladen die in de bus kwamen 48 uur na het overlijden van koningin Juliana en die toch nog openden met dit 'nieuws'. En ook de radio vond nog mensen die iets weten te vertellen over ontmoetingen met Juliana en die we de afgelopen dagen nog niet hebben gehoord.

Het herdenken van een overledene is gewoon. We doen dat in ons familieleven en we doen het met publieke figuren. Een stukje, eventueel een groot artikel in de krant. Soms een speciaal herdenkingsprogramma op de televisie. Daar blijft het als regel bij, ook als het om mensen gaat die een zeer vooraanstaande rol hebben gespeeld in de samenleving, als minister-president, als kunstenaar of op welke plaats dan ook.

Ik kan maar één verklaring bedenken. Ook iemand als Jelle Zijlstra die vele jaren lang als hoogleraar, minister, minister-president en president van de Nederlandsche Bank een groot stempel op de Nederlandse samenleving heeft gedrukt en de naoorlogse minister-president Willem Drees die genomineerd is voor de 'belangrijkste Nederlander ooit' waren mannen die kwamen en voorbijgingen. Ook koningin Juliana kwam en ging voorbij, maar haar geslacht gaf de positie door aan haar dochter en haar oudste kleinzoon staat inmiddels klaar om de functie over te nemen.
Die continuïteit, begonnen met Willem van Oranje in de zestiende eeuw, geeft aan het Huis van Oranje een speciaal accent dat tot uitdrukking komt op speciale momenten: bij geboorten, inhuldigingen, jubilea en ook bij een overlijden.

Even wennen trouwens. Sinds 1980 moesten we spreken van 'prinses Juliana'. Maar vanaf het ogenblik van haar overlijden wordt zij weer aangeduid als 'koningin Juliana'. Zoals haar moeder, van 1948 tot 1963 'prinses Wilhelmina', in de geschiedenisboeken vermeld staat als 'koningin Wilhelmina'. En Willem I, in 1843 overleden als graaf, alleen nog bekend is als 'koning Willem I', zijn functie tot 1840.

Maandag 22 maart 2004

Terug naar het begin van deze pagina.

Kanttekening
van maandag
22 maart 2004