Selectie uit de
kanttekeningen
van mei 2004:
Dubbel keerpunt in de geschiedenis: Europese Unie en Protestantse Kerk in Nederland
(zaterdag 1 mei 2004)
Premier Balkenende goed in vorm in Buitenhof - critici moeten hun mening herzien
(zondag 2 / maandag 3 mei 2004)
Mensen die zich de tweede wereldoorlog kunnen herinneren, beginnen schaars te worden
(dinsdag 4 / woensdag 5 mei 2004)
Koninklijke Luchtvaart Maatschappij onder de
vleugels van de republiek Frankrijk (donderdag 6 mei 2004)
VS beschouwen Irakezen als vijanden; daarom moeten ze weg uit Irak
(zaterdag 8 mei 2004)
Tranen in de ogen van asielzoekster die verblijfsvergunning kreeg. De hele kerk klapte
enthousiast. (maandag 10 mei 2004)
Amerika in Irak - wandelaars in Sierra
Nevada: de
uitzichtloze situaties (donderdag 13 mei 2004)
Mediadag: dag van de vooringenomen media (dinsdag 18 mei 2004)
Ruud Lubbers, ongewenste intimiteiten en een wedstrijd jongenszoenen,
georganiseerd door 16-jarige meisjes (zaterdag 22 mei 2004)
HP/De Tijd: reclame over de ruggen van mensen (vrijdag 28 mei 2004)
Pinksteren, hemelse vrede en kerken die al 35 jaar leeglopen maar niet leeg raken.
(zondag 30 mei 2004)
Deze eerste mei: dubbel keerpunt in de geschiedenis
|
I |
Maar wij mensen willen graag zo'n overgang markeren met een vaste datum, zelfs met een exact tijdstip. In die zin is deze eerste mei zo'n overgangsdatum. In twee opzichten zelfs. Bij het begin van deze dag, om 00.00 uur traden tien landen toe tot de Europese Unie die nu 25 landen omvat. En op hetzelfde moment kwamen hervormden, gereformeerden en lutheranen samen in de Protestantse Kerk in Nederland.
We leren dat de Middeleeuwen eindigden in 1496 toen Columbus Amerika ontdekte. In werkelijkheid ging de mensheid geleidelijk over in de nieuwe tijd. Met de val van de Berlijnse muur in 1989 was de koude oorlog voorbij, zeggen we. Maar nee, het regime van de Sovjet-Unie werd geleidelijk weggepoetst; de nieuwe verhoudingen, zowel binnen de voormalige communistische landen als tussen die landen en het westen werden geleidelijk werkelijkheid.
 |
|
Het logo van de Protestantse Kerk in Nederland die sinds vandaag een feit is. |
De Europese Unie heeft ook een ontwikkelingen van tientallen jaren doorgemaakt. Dat geldt zowel voor de onderlinge verhoudingen tussen de zes landen die een halve eeuw geleden aan de wieg van de Unie stonden (Frankrijk, Duitsland, Italië, België, Luxemburg, Nederland) als voor de toetreding van nieuwe leden. Spanje, Portugal, Griekenland leken aanvankelijk blokken aan het been voor Europa; nu zijn het volwaardige leden geworden. Een frappant voorbeeld is Ierland, enkele tientallen jaren geleden nog het zielige arme buitenbeentje in Europa, nu een volwaardige partner die meer dan wie ook heeft geprofiteerd van en bijdraagt aan de Europese Unie.
Zo zal het ook gaan met de tien binnenkomers van vandaag. Nu nog zien we landen als Polen, Letland en Hongarije als oude leden van het Warschaupact, behorend bij die andere, door Stalin geschapen wereld. Straks zullen ze ons even vertrouwd zijn als Zweden en Portugal ons nu zijn.
En dan de kerken. We kunnen het diep betreuren dat kort na 1500 de rooms-katholieke wereldkerk uiteengevallen is (en dat is niet, of niet alleen de schuld van degenen die toen braken met Rome). De uitgetredenen vielen helaas ook weer in groepen uiteen. Zo hoorden de volgelingen van Luther en Calvijn in ons land al sinds 1517 in verschillende kampen thuis. De scheiding tussen hervormden en gereformeerden (allebei calvinisten) dateert uit de negentiende eeuw (de Afscheiding van 1834 en de Doleantie van 1886).
Wat een wonder: de kerkgenootschappen zijn na een voorbereiding van veertig jaren nu, sinds deze eerste mei 00.00 uur, één kerk: de Protestantse Kerk in Nederland.
Ook hier gaat de overgang geleidelijk. Op vele plaatsen bestaan al lang 'Samen-op-Wegkerken' waarin het onderscheid tussen hervormd en gereformeerd is weggevallen. Elders zullen ook na vandaag gemeenten blijven bestaan die nog lang een stempel 'hervormd' of 'gereformeerd' dragen. Maar toch: deze dag markeert een belangrijke ontwikkeling: van christenen die, ondanks alles, één kerk willen vormen.
Vanwege die twee overgangen is dit een dag die ons nog lang zal heugen.
Zaterdag 1 mei 2004
|
Kanttekening van zaterdag 1 mei 2004 |