e
Geallieerde landing
op de kust van
Normandië, vandaag precies zestig jaar geleden, wordt dit weekeinde op grote schaal herdacht.
In juni 1944 voelden we dat de bevrijding van de 'moffen' dichterbij kwam. Maar
er veranderde voor ons in Nederland niets. Tot september toen het zuiden bevrijd werd en na de luchtlandingen bij Arnhem
het slagveld naast onze deur was.
In
juni 1944 woonde ik, een tienjarige jongen, met m'n ouders en drie zusjes in
Wageningen. De oorlog werd steeds duidelijker voelbaar. We hadden geen honger,
maar ik deed m'n moeder wel pijn toen ik eens verzuchtte: 'Hè, ik zou wel
eens zoveel willen eten tot ik genoeg had'. M'n moeder wilde graag dat haar
enige zoon tevreden was, maar aan deze wens kon ze niet voldoen.
Die zesde juni
dus. We hoorden ervan, maar via omwegen. Televisie bestond nog niet. Onze radio
hadden we in 1943 verplicht ingeleverd op het gemeentehuis. Ons dagblad, De
Standaard, verscheen nog maar één keer per week: op donderdag (als de
nieuwe bonnenlijst gepubliceerd kon worden). Voor ons kinderen ging daarmee ook
de spannende strip Inde soete Suyckerbol van de populaire schrijver W.G.
van der Hulst op rantsoen. Het echte nieuws dat zonder bronvermelding werd
doorgegeven, kwam van de illegale kranten en van Radio Oranje in Londen,
waarnaar de weinigen die hun radio niet hadden ingeleverd maar verstopt,
stiekem luisterden.
We wisten dat er zwaar gevochten werd op Franse bodem.
We beseften dat de geallieerden dichterbij kwamen. Maar vreemd genoeg merkten we daar niets van in onze woonomgeving. In de
zomer van 1944 ving ik een opmerking van mijn moeder op terwijl zij wat bijpraatte met de buurvrouw: "In heel Europa
wordt zwaar gevochten, maar hier blijft het maar zo rustig". Ze dacht dat de oorlog aan Wageningen, een stille uithoek van
de wereld, wel voorbij zou gaan. Vanaf 17 september 1944 wist ze beter: een bombardement (waardoor die buurvrouw op slag
gedood werd), een evacuatie, hongersnood, ziekte, op de rand van de dood.
Bij dat
stukje verleden sta ik zelden stil. Maar nu die grootschalige herdenking gaande
is, probeer ik weer boven te halen hoe ik
die 6e juni 1944 beleefd heb. En de periode erna, want tussen nu en 5 mei 2005 valt er nog heel wat terug te denken
aan wat zestig jaar geleden in Europa gebeurde.