Signalen uit de familie Glimmerveen

Zeg nou zelf...

e-mail

Dossier december 2002

Home

Alleen 'nieuwe politiek' niet klaar

D

e meteorologische winter is begonnen,  op deze eerste december. Dat begreep ik van de weervrouw op de televisie. Voor gewone mensen is het nog drie weken herfst. Wat het politieke strijdtoneel betreft, dit begint in de eerste week van de decembermaand enigszins overzichtelijk te worden. De meeste partijen hebben hun zaakjes op orde en kunnen de campagne in. Alleen bij de nieuwelingen LPF en LN heerst nog onzekerheid.
Voor de campagne zijn nog zo'n zeven weken. Het is niet de beste tijd om de aandacht te vragen voor de landspolitiek. Eerst komt sinterklaas. Dan zijn er twee gewone werkweken, daarna zetten het kerstfeest en vervolgens de jaarwisseling een stempel op de samenleving. Pas als over vijf weken het nieuwe jaar vaste voet heeft gekregen, kunnen Balkenende, Bos, Zalm en de anderen er met volle kracht tegenaan. Maar dan zijn er geen drie weken meer tot de verkiezingsdag, 22 januari 2003.
De 'oude' partijen hebben nu allemaal duidelijk hun lijsttrekker naar voren geschoven. De verkiezingsprogramma's zijn klaar; die van het CDA en de VVD zijn op de laatste novemberdag op partijcongressen formeel vastgesteld. Andere partijen hebben dat karwei al achter de rug.

Jan Peter Balkenende

De onzekerheden hangen nog om de vertegenwoordigers van de 'nieuwe politiek', wat dat ook mag zijn. De Lijst Pim Fortuyn heeft nog geen bestuur, geen partijprogram en geen lijsttrekker. Maar wat niet is, kan nog komen. Het grootste probleem lijkt de lijsttrekker te worden. Hilbrand Nawijn was de gedoodverfde man. Maar hij heeft zich onmogelijk gemaakt. Niet omdat hij pleitte voor de herinvoering van de doodstraf in Nederland. Zo'n standpunt mag iemand in Nederland hebben en een politicus trekt er met zo'n onmogelijk en verwerpelijk idee misschien zelfs kiezers mee. Nee, Nawijn ging volkomen af door de manier waarop hij zijn eigen uitspraken eerst niet durfde bevestigen en vervolgens helemaal tegensprak. Iemand die zo zwabbert, deugt niet voor de politiek. Maar misschien heeft de LPF niemand anders en moet Nawijn toch de lijst gaan trekken. Als dat gebeurt, is het wel zeker dat de LPF nooit meer in een coalitie met CDA en VVD regeringsverantwoordelijkheid zal krijgen. VVD-minister Remkes liet er zaterdagavond geen misverstand over bestaan: zijn partij gaat niet meer met de LPF in zee. CDA-lijsttrekker Balkenende hield - zonder twijfel tot veler verbazing - nog ruimte voor een coalitie met daarin ook de LPF. Maar vermoedelijk kwam dat voort uit de gedachte dat hij voor geen enkele partij bij voorbaat de deur wil dichthouden; ook dus niet voor de PvdA, de ChristenUnie en GroenLinks.
Leefbaar Nederland vecht nog over de vraag of de huidige fractievoorzitter Teeven lijsttrekker zal worden of misschien de clown Emile Ratelband. Wie het ook wordt, er komen brokken van in de partij (bestuur weg of zittende Kamerleden weg) en daarmee heeft LN zijn aantrekkingskracht bij de kiezers verloren.

CDA's Balkenende en VVD's Zalm zeiden enkele weken geleden te streven naar voortzetting van het huidige kabinetsbeleid, maar dan zonder de LPF. Dat lijkt nog steeds het ideaal, maar beiden laten ruimte voor iets anders. Met name Zalm zet zich steeds meer af tegen het CDA dat toch al moeite heeft om zijn 'sociale gezicht' te tonen. Vrijdag riep Zalm dat hij een flinke schep geld wil weghalen bij ontwikkelingswerk en bij de publieke omroep. Daarmee kan het CDA nooit akkoord gaan. Dat weet Zalm. Kennelijk is hij erop uit de ruimte tussen VVD en CDA te vergroten. Een coalitie van VVD en CDA wordt daarmee wel erg moeilijk. 'Dan maar in de oppositie', liet Zalm zaterdag weten. Maar tot veler verbazing liet Zalm ook merken in de markt te zijn voor het minister-presidentschap. Hij houdt er dus rekening mee zoveel stemmers van andere partijen te kunnen weghalen dat de VVD de grootste partij van het land wordt.
Moet het CDA dan toch maar in zee met de PvdA? Het vreemde is dat Wouter Bos sinds zijn benoeming tot lijsttrekker van de sociaal-democraten nog nauwelijks van zich heeft laten horen.