Weinigen zijn zich daarvan bewust, maar veel nieuws is als een voetbalwedstrijd: tevoren is precies bekend welke ploegen in het veld komen, waar wordt gespeeld, hoe laat de wedstrijd begint, wie de scheidsrechter is. Alleen de doelpunten zijn nog onbekend en daarom is het de moeite waard live of achteraf verslag uit te brengen.

Zo gaat het ook met het meeste andere nieuws. Tevoren is bekend wanneer Philips bedrijfsresultaten zal publiceren, wanneer de Tweede Kamer vergadert en welke onderwerpen op de agenda staan, wanneer de minister-president een bezoek aan China of een ander land brengt, wanneer tegenstanders van minister Verdonk een demonstratie houden op de Dam. Daardoor valt al geruime tijd tevoren in te vullen hoe het NOS-journaal, het Radio 1-journaal, de ochtendkrant ingevuld zal worden.

Er zijn ook nieuwsfeiten die niet tevoren op de agenda zijn gezet. Vaak gaat het om natuurrampen: een aardbeving kan niet gepland worden. Ook de vrijlating van Arjan Erkel in Dagestan stond bij geen enkele redactie op de agenda (hoewel minister Bot van Buitenlandse Zaken de gebeurtenis al een aantal dagen zag aankomen - maar zelfs de ouders van Arjan wisten van niets).

Als zo'n nieuwsfeit zich voordoet op een dag waarop de nieuwsagenda vrijwel leeg is, kunnen redacties een gat in de lucht springen.

We hebben de laatste weken twee van die onverwachte gebeurtenissen gehad. Het tijdstip van het overlijden van koningin Juliana op een zaterdagmorgen vroeg was ideaal voor radio en televisie: een weekend lang had het koninklijke nieuws nauwelijks concurrentie van andere opvallende nieuwsfeiten. En ook de vrijlating van Arjan Erkel, op de vroege ochtend van eerste paasdag, was een geschenk voor de redacties die in dit paasweekeinde de uitzendingen moesten vullen.

Natuurlijk, dit nieuwsfeit zou ook op elke andere dag van het jaar aandacht hebben gekregen. Maar niet zo uitvoerig als nu het geval was. En stel dat Arjan Erkel was vrijgelaten op de dag van overlijden van koningin Juliana, dan was Arjan toch teruggedrongen in een klein hoekje van de nieuwsrubrieken.

In mijn tijd hield ik altijd vol dat actualiteitenrubrieken op radio en televisie altijd in het uitzendschema moesten blijven staan; ook als bijvoorbeeld de muziekafdeling graag de zendtijd wilde overnemen. "Je weet nooit tevoren of er geen nieuws is", zei ik - soms met het gevolg dat ik op een zeer nieuwsarme tweede paasdag toch drie radiouitzendingen aantrekkelijk moest vullen. Maar als er groot nieuws was, dan kon ik dat tenminste kwijt.

Het NOS-journaal is er terecht altijd. Tot mijn verbazing vult Netwerk soms de zendtijd tot de laatste minuut in met een weken tevoren bedacht, tijdloos onderwerp zodat er geen ruimte is voor het echte nieuws. En Nova van Nederland 3 liet dit paasweekeinde de uitzendingen gewoon vervallen. Dom.