Jim Caviezel, hoofdrolspeler in The Passion of Christ.

De opvallendste vorm van terugkeer van de christelijke religie in de westerse wereld is misschien The Passion of the Christ van regisseur Mel Gibson. De film trekt in vele landen volle zalen; vooral jongeren. Christenen zijn verdeeld over de zeer gewelddadige film: sommigen zijn enthousiast, anderen gruwen van de bloederigheid. De fragmenten die ik op de televisie zag, hebben mij huiverig gemaakt. Niettemin: opvallend dat een film waarin Jezus Christus centraal staat, blijkbaar zo velen raakt.

De film is niet het enige teken van nieuwe aandacht voor de bijbelse boodschap. Er is ook het theaterprogramma INRI, in de afgelopen stille week in première gegaan. Of neem het Cobramuseum in Amstelveen dat kruisigingsschilderijen van Antonio Saura toont.

Ook in vele kranten en tijdschriften gaat het op en om deze paasdagen niet meer alleen over hazen en eieren; de religie is daar terug. Alle mogelijke aspecten komen aan de orde in achtergrondartikelen. Soms ook in de vorm van bestrijding. Een columnist als Paul Cliteur liet onlangs weten dat we onze aandacht beter kunnen richten op Socrates, niet op Christus of Mohammed. Goed, Cliteur moet kennelijk niets van godsdienst hebben, maar hij vindt deze kennelijk wel belangrijk genoeg om er zijn pijlen op af te vuren.

Andere feiten. De kerkdienst in Delft, bij de begrafenis van koningin Juliana op 30 maart, trok drieëneenhalf miljoen kijkers in Nederland; allemaal mensen die kennelijk niet afkerig zijn van godsdienst. De film Jesus, op Stille Zaterdag (gisteravond) uitgezonden op Nederland 1, trok niet minder dan 534 000 kijkers.

De burgemeester van Amsterdam, Cohen, van joodse afkomst maar geen godsdienst belijdend, vindt de religie (vooral die van de islam) belangrijk genoeg om erop in te haken, tot heil van zijn stad.

De godsdienst duikt op allerlei plaatsen op in het openbare leven; niet primair in de kerk. We hebben enkele tientallen jaren geleden geleerd te beweren dat de kerken leeg lopen. Dat is misschien waar. Maar ik zie ook kerken die wel degelijk mensen trekken. Een beetje triest soms: de paus van Rome is misschien iets fitter van een half jaar geleden; niettemin was het een triest gezicht hoe hij op deze eerste paasdag na het middaguur een grote menigte toesprak. Maar die menigte was er wel.

Het kan ook opgewekter en opwekkender. Ik was deze morgen in mijn wijkkerk: tot de allerlaatste plaats bezet (en dat terwijl er zaterdagavond in dezelfde kerk ook een zeer goed bezochte paaswake was geweest). Het was een enthousiasmerende dienst, met zo'n veertig kinderen voor de kinderdienst, een groep tieners die zongen; vele jongeren, ook jonge ouders. En alom opgewekte gezichten, mensen die elkaar 'goede paasdagen' en 'de vrede van Christus' toewenste.

Ik deed een greep. Maar mij bekruipt het gevoel dat er een omslag is in de samenleving. Aan het eind van de vorige eeuw leek religie afgedaan te hebben. Maar langzaam maar zeker wordt religie weer iets dat ertoe doet. Een bemoedigende gedachte op de dag waarop de opstanding van Christus wordt gevierd.